Τρίτη 29 Μαρτίου 2011

Καλλιτεχνικά επαγγέλματα


(Αντιγραφή από παλιά σημείωση)

Καμιά φορά μέσα στο θολό, απατηλό και ανεξιχνίαστο αυτό πράγμα που ονομάζουμε ζωή, έρχεται ένα γεγονός, ένα συμβάν που αν μη τι άλλο ή μάλλον μαζί με τ’ άλλα παρελκυόμενα, την οδύνη, την απόγνωση, την τάση παραίτησης έρχεται να σου ανοίξει τα μάτια. Εν προκειμένω το άνοιγμα των ματιών, η αποκάλυψη των πραγματικά δρώμενων ταυτίζεται με την « πραγματικότητα » και η μέχρι πρότινος εκτίμηση με το φανταστικό για να μην πω με την φαντασίωση.
Εδώ το «ουδέν κακόν αμιγές καλού» ή το άλλο «κάθε εμπόδιο για καλό» αγγίζει τα όρια ίσως της απόδειξης ή τουλάχιστον της ελπίδας πραγμάτωσης του επιθυμητού.
Γιατί το άθροισμα των «για εδώ δεν κάνω» επιτρέπει να προσδιορίσει κανείς καλύτερα για που «κάνει». Όταν το αίτημα (το πιεστικό και αγχώδες αίτημα) για βιοπορισμό αυτή την πρωτογενή προϋπόθεση προς οποιαδήποτε εξέλιξη, προβάλει καθημερινά συνθλίβοντας, πιέζοντας, απογοητεύοντας κάθε «ανώτερη» εφαρμογή, λύση, ιδέα, προσδοκία, όταν με λίγα λόγια αναγκάζεται κανείς να κοιτάξει κατάματα αυτό που λέμε καθημερινότητα, επιβίωση, σκληρή πραγματικότητα, ελάχιστο αίσθημα ασφάλειας (προϋπόθεση) για τα περαιτέρω, όταν λοιπόν όλα αυτά σε οδηγούν σε λύσεις που ενώ ξέρεις, διαισθάνεσαι πως κάπου βρωμάνε, πιστεύεις πως είναι εφικτές, τότε έρχεται το προαναφερόμενο γεγονός ως αποκαλυπτική δύναμη να σου ανοίξει τα μάτια και να προδιαγράψει τη νέα πορεία αν είναι προτιμότερο. (Το προδιαγεγραμμένο άλλωστε δεν υπάρχει είναι ανέφικτο, καμιά πορεία δεν είναι σαφής στα επιμέρους, μόνο ο στόχος είναι και από εκεί και πέρα πολλές είναι οι απαιτούμενες διορθωτικές κινήσεις).
Υπάρχουν πολλές προσεγγίσεις στα πράγματα και αντίστοιχα πολλές πρακτικές. Ο άνθρωπος ο οποίος πλησιάζει, μαθαίνει, μελετάει, παθιάζεται, κατακτά, κατέχει (η έτσι νομίζει) ένα αντικείμενο τέχνης, ένα είδος όπως η μουσική ας πούμε ή η λογοτεχνία, ή ακόμα και η γνώση αυτή καθεαυτή στις πολλές της εκφάνσεις, όταν αυτός ο άνθρωπος λοιπόν νομίσει -τρομάρα του!- πως θα μπορέσει να βιοποριστεί, να «βρει δουλειά» στους χώρους που νομίζει συγγενείς..., ε! τότε έρχεται αυτό πού λέγαμε, το γεγονός, η κατραπακιά, η σφαλιάρα που με τη ζωογόνο της δύναμη (και εν αγνοία της βεβαίως), του ανοίγει τα μάτια.
Εδώ δυστυχώς (ή ευτυχώς) ο άνθρωπός μας έρχεται αντιμέτωπος με μια ομάδα - κατηγορία ανθρώπων, μια φάρα που παίρνοντας τα πιο αυθεντικά στοιχεία από ένα ιδίωμα, μια τέχνη, τα στοιχεία εκ των οποίων ο απόηχός τους και μόνο έχει τέτοια δύναμη που αρκεί για να απασχολήσει πολλές δεκαετίες τους ανθρώπους, να τους κάνει να τρέχουν σαν τις μύγες στη ζάχαρη, να απομυζούν τη θεία ουσία της (ή ότι έχει απομείνει) βιώνοντας βεβαίως τα υπολείμματα της αλλαγμένης, ξεφτιλισμένης και αλλού εδραιωμένης πια αυτής δύναμης και αλήθειας.
Στην προκειμένη περίπτωση οι άνθρωποι αυτής της φάρας λέγονται επαγγελματίες.
Κρατούν από την ζωογόνο δύναμη τον τύπο, την επιφάνεια, την φόρμα και έχοντας απολέσει όλη της την ουσία, όλη την αλήθεια και το πρωτογενές της κάλος, αναγάγουν αυτήν σε δουλειά ή δουλεία αν θέλουμε.
Όταν ένα ιδίωμα ή μια τέχνη αντιμετωπίζεται ως «δουλειά», ως κόντρα με τους «συνάδελφους», ως το τραγούδι μου και το τραγούδι σου, όταν δίνουν και παίρνουν τα φαρμακερά βλέμματα, τα υπονοούμενα, η καχυποψία, η επίρριψη ευθυνών προς πάσα κατεύθυνση εκτός του εαυτούλη μας, όταν ο ένας σκάβει το λάκκο του άλλου, όταν ο εγωισμός δεν νομίζω να βρήκε αλλού προσφορότερο έδαφος όπως στα «καλλιτεχνικά» επαγγέλματα (τραγουδιστές, ηθοποιοί κλπ), όταν δεν λέμε «σήμερα παίζουμε» αλλά «σήμερα δουλεύουμε», όταν αυτά και μύρια πόσα άλλα κυριαρχούν, Έ! τότε έρχεται το γεγονός, η σφαλιάρα που λέγαμε, να καταδείξει το χάος, την απύθμενη τάφρο που χωρίζει τον ειλικρινή μελετητή και ουσιαστικό καλλιτέχνη απ’ τη φάρα των επαγγελματιών.(Των συγκεκριμένων επαγγελματιών τουλάχιστον.)
Τότε όσες παραλλαγές και αν παίξει, όση καλή πρόθεση και αν επιδείξει, όση προσαρμοστικότητα, ευφυία, ευστοχία, τέχνη, είναι καταδικασμένος από τους ανθρώπους με τα βουλωμένα αυτιά και τη βουλωμένη ψυχή. Από τους ανθρώπους που αισθάνονται τόσο σίγουροι πως δεν υπάρχει τίποτε άλλο έξω από αυτό που αυτοί ξέρουν, έχουν τροποποιήσει, κωδικοποιήσει για τη δουλειά βεβαίως και που οτιδήποτε ξένο προς αυτό το θεωρούν λάθος και άσχετο.
Και βέβαια δεν κάνεις. Όμως είπαμε. Η ίδια η καταδίκη εδώ είναι αποκάλυψη για το αλλού. Αν δεν κάνεις για εδώ (και καλά κάνεις που δεν κάνεις) κάνεις για άλλα καλύτερα, αληθινότερα, συναρπαστικότερα. Άλλωστε ο ερασιτέχνης είναι ο εραστής της τέχνης. Αντίποδάς του ο επαγγελματίας (Αυτός είναι ο γαμιάς της τέχνης.)

Υ.Γ. Το κείμενο γράφτηκε το '95 μονορούφι στό τραπεζομάντηλο του εστιατορίου "Μπαρμπα Γιάννης" όπου κατέφυγα να πιω ένα κρασί και να σκεφτώ, κάτω από έντονη συναισθηματική φόρτιση και μετά από κάποια (τραυματική) επαφή με το είδος που περιγράφεται άνω... 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου